Վաղը տեղի կունենա Ռուսաստանի դաշնությունում սպանված հերթական հայի հուղարկավորությունը: Նոյեմբերյանի տարածաշրջանի Կողբ գյուղի 37-ամյա բնակիչ Արթուր Միշայի Բաղինյանը մահացել է ծոծրակին բութ գործիքով հարվածիցՌԴ Ստավրոպոլ քաղաքում:Նրա դիակը կտեղափոխում են հայրենի գյուղ:

Հավանաբար այս տողերին, ինչպես արդեն ընդունված է, առանձնապես ուշադրություն չի դարձվի, լավագույն դեպքում մեկ կամ երկու լրատվամիջոց փոքրիկ անդրադարձ կանեն միջադեպի մասին: Ու կշարունակի լռել "կոմպլիմենտար" անգործությունը: Ինչ է եղել որ? Ռուսական շովինիստական դրսեւորումները ուղղված են ոչ միայն հայերին…

Ուսումնասիրում եմ ՌԴ-ում հայերի սպանության քրոնիկան ու նկատում, որ եթե տարի առաջ Ռուսական պաշտոնական աղբյուրները կատարված միջադեպերի վերաբերյալ մեկնաբանություններ էին անում(ռուսական իշխանությունները համարյա բոլոր` ազգայնական հողի վրա կատարված սպանությունները տեղափոխում են կենցաղային դաշտ, ասենք խուլիգանություն կամ կողոպուտ որակում, դրանով իսկ պետական մակարդակով խրախուսելով ազգայնամոլությունը), այսօր կարծես ընդհանրապես "պատիվ չեն անում" մեկնաբանել միջադեպերը: Հելսինկյան կոմիտեի տվյալներով վերջին տասնամյակում ամեն տարի Ռուսաստանում մոտ 400 այլազգիներ են ենթարկվում բռնության, մեծ մասը կովկասցիներ:

Բայց ամենից կարեւորը հարցի հայաստանյան արմատների էությունն է: Այն, որ հայկական դիվանագիտությունը “լռություն պարտքի դիմաց” կոմպլիմենտար ռուսասիրական քաղաքականությամբ ոչ մի կոշտ դիրքորոշում կամ հետաքննությունների մասնակցելու նախաձեռնություն կամ պարզապես սեփական քաղաքացիներին պաշտպանելու քաղաքականություն չորդեգրեց: Ու հասարական պահանջն էլ կարծես չկա: Թվում է` հայերը հաշտվել են “ֆորփոստ” կամ “հեռավոր գուբերնիա” պիտակի հետ, ինչը արդեն ամուր հասարական կարծիք է:

Չէ, ըստ երեւույթին, ամենից կարեւորը ձեր կարծիքն է: Ինչ եք մտածում ռուսական աճող շովինիզմի եւ Հայաստանի դիրքորոշման մասին? Գուցե Հայաստանը այսօր շատ ավելի կարեւոր հարցեր ունի լուծելու, բայց արդյոք սա այդ հարց է, որը կարելի է երկրորդական համարել? 

93 կողմ, 8 դեմ, 8 ձեռնպահ ձայների հարաբերակցությամբ ԵԽԽՎ-ում ընդունվեց Հայաստանի դեմոկրատական հաստատությունների գործունեության մասին բանաձեւը:Այն պատրաստել էին Ջոն Պրեսկոտը եւ Ջորջ Կոլումբիեն: Ձեր ուշադրության եմ ներկայացնում բանաձեւը:

ԵԽԽՎ-ն բարեփոխումների եւ քաղաքական ուժերի միջեւ երկխոսության կոչ է անում, որպեսզի Հայաստանը կարողանա առաջ շարժվել (Ստրասբուրգ, 17.04.2008թ.)

Առաջ շարժվելու համար Հայաստանը անհապաղ պետք է բարեփոխի քաղաքական համակարգը եւ ընտրական գործընթացը, երաշխավորի դատավորների եւ հանրային լրատվամիջոցների անկախությունն ու հավաքների ազատությունը, եւ դադարեցնի ընդդիմության լրատվամիջոցների դեմ ոտնձգությունները, կամայական ձեռբակալությունները եւ քաղաքական դրդապատճառներով կալանքները, ասել է այսօր Եվրոպայի խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովը (ԵԽԽՎ):

Համաձայան ընդուված բանաձեւի, "վերոհիշյալ հրատապորեն անհրաժեշտ բարեփոխումներով առաջ շարժվելու հնարավորություն տվող միակ ուղին քաղաքական ուժերի միջեւ բաց եւ կառուցողական երկխոսությունն է",-ասել են խորհրդարանականները:

Հայաստանի վերաբերյալ ԵԽԽՎ զեկուցողների`(Ժորժ Կոլոմբյե, Ֆրանսիա Եվրոպայի ժողովրդական կուսակցություն խումբ եւ Ջոն Պրեսկոտ, Միացյալ Թագավորություն, Սոցիալիստներ խումբ) առաջարկություններով խորհրդարանականները նշել են մի շարք պայմաններ երկխոսությունը սկսելու համար: Մասնավորապես` անհապաղ սկսել մարտի 1-ի իրադարաձությունների (որոնց զոհ են գնացել 10 եւ վիրավորվել 200 հոգի) վերաբերյալ անկախ հետաքննություն, անհապաղ ազատ արձակել առերեւույթ արհեստական եւ քաղաքական շարժառիթներով կալանավորված անձանց եւ անհապաղ վերացնել եւ ուժը կորցրած համարել Ժողովներ, հանրահավաքներ, երթեր եւ ցույցեր անցկացնելու մասին օրենքում Ազգային ժողովի կողմից վերջերս ընդունված փոփոխությունները:

Եթե այս պայմանները չապահովվեն եւ վերոնշյալ բարեփոխումների վերաբերյալ բաց երկխոսություն լրջորեն չծավալվի "Հայաստանի վստահելիությունը որպես Եվրոպայի խորհրդի անդամ կասկածի տակ կհայտնվի",-ասել են խորհրդարանականները:

"Վեհաժողովը, հետեւաբար, պետք է 2008թ. հունիսյան նստաշրջանի բացման ժամանակ դիտարկի Վեհաժողովում Հայաստանի պատվիրակության քվեարկելու իրավունքները կասեցնելու հնարավորությունը, եթե մինչ այդ վերոնշյալ պահանջների ուղղությամբ ձեռք բերված չլինի զգալի առաջընթաց",-եզրափակում է բանաձեւը:

Կարդացեք նաեւ հայաստանյան կողմի եւ այլ երկրների ներկայացուցիչների դիրքորոշումների մասին այստեղ, այստեղ, այստեղ եւ այստեղ:

Մինչ Վրաստանի ընդդիմությունը` միասնական թեկնածու Լեւան Գաչեչիլաձեի գլխավորությամբ ներխուժում է ԿԸՀ նախագահի սենյակ եւ պահանջում վերջինիս հրաժարականը` մեղադրելով ընտրությունները կեղծելու մեջ, ՀՀ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը շնորհավորական ուղերձ է հղում Միխեիլ Սահակաշվիլիին` Վրաստանի նախագահ վերընտրվելու կապակցությամբ:

Ու եթե հարեւան երկրների նախագահների ու տարածաշրջանում "թեւածող" քաղաքականության համատեքստում սա ինչ-որ կերպ տրամաբանական կարող է դիտվել, ապա տարօրինակ է դառնում ԵԱՀԿ դիտորդների դիրքորոշումը: Եթե Սահակաշվիլին հավաքել է 52, իսկ ըստ ընդդիմությանը ընդհանուր հաշվարկով`  41 տոկոս ձայները, ապա սա կարող են "հալած լուղի" պես ընդունել ԱՊՀ դիտորդները (ինչը անվերապահորեն կրկնվում է վերջին տարիների ողջ հետսովետական երկրների ընտրությունները), բայց զարմանալի է ֆորմալ դիրքորոշման առումով ինչ խաղեր են տալիս ԵԱՀԿ դիտորդները?

Իհարկե, դիտորդական առաքելությունից ի սկզբանե պետք չի ակնկալել բացարձակ անկողմանակալություն` նամանավանդ մի քանի գերտերությունների շահերը ներկայացնող դիտորդական առաքելությունից, բայց գոնե ձեւի համար կարելի է չէ նշել, որ մի երկու "ժողովրդավարությանը չհամապատսխանող" ընտրախախտումներ են եղել են, բայց ոչ "մի երկու թերություններ, որ շտկման կարիք ունեն":

Ու եթե Սահակաշվիլին, իր ժողովրդավարի իմիջը կոտրելուց հետո էլ, կարող է դեռ արեւմուտքին ակնկալիքով նայել, ապա ինչ կլինի Հայաստանի առաջիկա նախագահականի պարագայում? Միայն կարելի է ենթադրել, եթե եղանակը բարեհաճ լինի, ընտրակեղծիքներ էլ են ժողովրդավարական կլինեն, ով գիտի?

ՙԱնհամեմատելի է Վրաստանի հասարակության քաղաքացիական կամքը, պայքարելու կամքը Հայաստանի հասարակության քաղաքացիական կամքի հետ. մարդիկ մինչեւ վերջ կանգնում են, պայքարում են իրենց իրավունքների համար եւ ոչ թե 100 կամ 200 հոգի, այլ ողջ հասարակությունը: Ջրցան մեքենան ուղղակի ջրաշիթը բաց է թողնում մարդու վրա, իսկ նա կանգնած է դիմացը, եւ ձեռքերը վեր բարձրացրած` ցույց տալով, որ անզեն է, չի փախչում՚,- ՙԱ1+՚-ի հետ հեռախոսազրույցում ասել է Թբիլիսիում գտնվող Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի ղեկավար Արթուր Սաքունցը: Նրա գնահատմամբ այն, ինչ կատարվում է Վրաստանում այսօր մարդու իրավունքի ոտնահարում է, խոսքի ազատության, կարծիքի արտահայտման ոտնահարում:

Նա ասել է, որ Վրաստանում իրավիճակը ժամ առ ժամ բարդանում է. կեսօրից սկսած ոստիկանության տարբեր ստորաբաժանումներ խաղաղ ցուցարարներին դուրս են մղել Ռուսթավելի պողոտայի` պառլամենտին հարակից հատվածից: Կիրառել են ջրցան մեքենաներ` շատ մեծ ճնշման տակ ջրաշիթ է ուղղվել խաղաղ եւ անզեն ցուցարարների վրա, օգտագործվել են ռետինե մահակներ, արցունքաբեր, նաեւ անհայտ ծագման գազ, որից անգամ թունավորումներ են եղել: Իսկ երեկոյան Սահակաշվիլին արդեն զորք է մտցրել քաղաք եւ պարետային ժամ է հայտարարվել:

"Սահակաշվիլին չդարձավ Վրաստանի նախագահ, այլ մնաց Ազգային առաջադիմական կուսակցության նախագահ, իսկ այն մեթոդները, որ կիրառեց, ուղղակի նշանակում է, որ ինքը չի կարող համարվել ժողովրդավարական լիդեր. նույնիսկ Շեվարդնաձեի օրոք այն, ինչ իր նկատմամբ չկիրառվեց, ինքը այսօր իր ընտրողների նկատմամբ է կիրառում",-կարծում է Արթուր Սաքունցը: Նրա տեղեկացմամբ, ճնշումները սաստկացել են դեռ երեկ գիշերը, երբ մի խումբ հացադուլավորների ու ցուցարարների ուժով հեռացրին հրապարակից, նաեւ ձերբակալեցին կոնֆլիկտների լուծման նախկին նախարար Գեորգի Խայնդրավային:

Նկատենք, որ ընդդիմությունն ընդամենը պահանջում է խորհրդարանական ընտրություններն անցկացնել ճիշտ ժամանակին` ապրիլին, այնինչ խորհրդարանը որոշում է կայացրել իր լիազորությունները երկարաձգելու մասին, որպեսզի ընտրությունները անցնեն նախագահականի հետ միաժամանակ: Հասարակությունը նաեւ պահանջում է ազատ արձակել քաղբանտարկյալներին: Այստեղ դիտեք ցույցի վիդենո:

Այսօր վերջնականապես հայտարարվեց, որ Ֆրանսիայի նախագահ Նիկոլայ Սարկոզին եւ իր կինը` Սիցիլիա Սարկոզին բաժանվել են: Պաշտոնական հաղորդակգրության մեջ ասվում է, որ բաժանվել են նրանք փոխադարձ համաձայնությամբ: Ասվում է նաեւ, որ նրանց բաժանվելը արդեն կանոխորոշված էր ամիսներ անց եւ անգամ 2005-ին Սիցիլիա Սարկոզին հայտարարել էր, որ իրեն առաջին տիկին չի տեսնում եւ այդ միտքը ձանձրացնում է իրեն: Սիցիլիան, որ երբեմն մոդելի հոջողակ կարիերա է ունեցել, ամուսնուն չէր ուղղեկցում կարեւոր միջոցառումներին եւ դեռ ընտրությունների երկրորդ փուլին քվեարկության չէր ներկայացել: Սիցիլիան Ֆրանսիայի նախագահի երկրորդ կինն էր, նրանք ամուսնացած են եղել 11 տարի եւ ունեն մեկ որդի: Նրանք երկուական երեխա էլ ունեն նախորդ ամուսնություններից…

Հետաքրքիր է` ինչ կասեիք, եթե երբեւէ նման բան տեղի ունենար մեր երկրում? Եկեք քննարկենք, թե   նախագահի անձնական կյանքը եւ նրա ամուսնալուծված լինելը(ինչը նշանակում է` առաջին տիկին չունենալ) ինչքանով է կարեւոր մեզ համար: Իսկ եթե հանկարծ նախագահը նոր սիրավեպ ունենա կամ որոշի նորից ամուսնանալ, ինչպես կարձագանքնեք???